ΕΡΤ

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οικολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οικολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 15 Μαρτίου 2013

Δύο χρόνια από τη Φουκουσίμα


Συμπληρώθηκαν 2 χρόνια από την τραγωδία στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας. Μια τραγωδία που ξεκίνησε με τον τρομακτικό σεισμό των 9 ρίχτερ που έπληξε τη χώρα το Μάρτη του 2011 και το τσουνάμι που ακολούθησε.


 Αλλά για τους δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, τους εκατοντάδες χιλιάδες πληγέντες, τις καταστροφές άνω των 220 δισ. δολαρίων, φταίει μόνο ο Εγκέλαδος και η φύση;

«Ναι», απαντούν όσοι θεωρούν ότι αποτελεί «φυσικό φαινόμενο» να «ανήκουν» στα μονοπώλια τα πάντα σε αυτόν τον πλανήτη: Από τον αέρα, το νερό, το υπέδαφος, μέχρι τα αναγκαία για τη διαβίωση των ανθρώπων προϊόντα έως και την πυρηνική ενέργεια.


Ομως η συμφορά στη Φουκουσίμα, που μέσα σε λίγες ώρες μετατράπηκε από μια τεράστια σε έκταση ανθρωπιστική καταστροφή σε παγκόσμιο θρίλερ ενός επαπειλούμενου πυρηνικού ολέθρου, έθεσε για μια ακόμα φορά με όρους «ολοκαυτώματος» το ερώτημα:

Τι σημαίνει για την κοινωνία να βρίσκεται υπό την «κατοχή» των μονοπωλίων;  Μεταξύ άλλων, εκείνων των μονοπωλίων που διαχειρίζονται πυρηνικά εργοστάσια.


Τι συνέβη, λοιπόν, με τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Φουκουσίμα; Γιατί όχι μόνο η Ιαπωνία, αλλά ολόκληρη η ανθρωπότητα βρέθηκε να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα το ενδεχόμενο ενός γενικευμένου πυρηνικού κατακλυσμού;

Το μέγεθος του σεισμού, παρά την τρομακτική ένταση του φαινομένου, δεν αρκούσε από μόνο του για να δοθεί μια ολοκληρωμένη απάντηση. Απαιτείται να ληφθεί υπόψη ένα επίσης κομβικό «μέγεθος»:


Η ανελέητη τακτική των μονοπωλίων στο σαφάρι για τη μεγιστοποίηση των κερδών τους. Δίπλα, λοιπόν, στο σεισμό και στο τσουνάμι, πρέπει να συνυπολογιστούν τα εξής:

«Οι κυβερνήσεις του ιαπωνικού κεφαλαίου αποφάσισαν την εγκατάσταση πυρηνικών εργοστασίων σε μια έντονα σεισμογόνα περιοχή, με ιστορικό από τσουνάμι, για να τροφοδοτήσουν με Ενέργεια την άνοδο της χώρας στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα. Παρέδωσαν τη διαχείριση των πυρηνικών εργοστασίων σε ιαπωνικό μονοπώλιο, που, επί δεκαετίες, επανειλημμένα και σε γνώση των κυβερνήσεων, έδινε ψευδή στοιχεία σε σχέση με την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, τα συμβάντα και τα μικροατυχήματα κατά τη λειτουργία των πυρηνικών αντιδραστήρων. Τα εργοστάσια κατασκευάστηκαν παραλιακά και μόλις μερικά μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, ώστε να μη μειώνεται η απόδοσή τους (και το κέρδος) από τυχόν άντληση σε μεγαλύτερο ύψος του θαλασσινού νερού ψύξης. Ούτε και μετά το μεγάλο τσουνάμι του Νότιου Ειρηνικού το 2004 πάρθηκαν μέτρα (π.χ., μετακίνηση των ντιζελογεννητριών ασφαλείας για την τροφοδοσία των αντλιών ψύξης σε μεγαλύτερο υψόμετρο, ή τοποθέτηση εκ των προτέρων καλωδίων που θα επέτρεπαν την τροφοδοσία των αντλιών με ρεύμα από γεννήτριες σε ασφαλές σημείο)... Δόθηκε δεκαετής παράταση λειτουργίας αντιδραστήρων που έχουν συμπληρώσει 40 χρόνια ζωής, έτσι ώστε να συνεχίσει αδιάλειπτα η κερδοφορία, ανεξάρτητα από τους κινδύνους».[1]


Εξόχως αποκαλυπτικός, όπως μετέδωσε το «Ρόιτερ», όσον αφορά τα όσα συνέβησαν στη Φουκουσίμα, ήταν ο Γιούλι Αντρέεφ:

«Η απληστία της πυρηνικής βιομηχανίας και η επιρροή της στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) μπορεί να καταδικάσουν την Ιαπωνία σε μια τεράστια πυρηνική καταστροφή. Η καταγγελία έρχεται από το Ρώσο ειδικό στα πυρηνικά ατυχήματα Γιούλι Αντρέεφ, έναν από τους ανθρώπους που κλήθηκαν να επιβλέψουν την επιχείρηση «καθαρισμού» στο Τσερνομπίλ. Οσον αφορά τη Φουκουσίμα, θεωρεί ότι οι Ιάπωνες κατασκευαστές υπήρξαν "άπληστοι και χρησιμοποίησαν κάθε σπιθαμή του χώρου" χωρίς να λάβουν επαρκείς προφυλάξεις για τον κίνδυνο πυρκαγιάς, που στην περίπτωση αυτή είναι αυξημένος. Υποστήριξε δε ότι η ΙΑΕΑ φέρει μέρος της ευθύνης για τις προδιαγραφές ασφαλείας των πυρηνικών σταθμών εν γένει, διότι βρίσκεται πολύ κοντά στους ομίλους που τους κατασκευάζουν και τους διαχειρίζονται».[2]


Λίγες βδομάδες αργότερα προστέθηκαν νέα στοιχεία για τις ευθύνες της πολυεθνικής «TEPCO», της διαχειρίστριας εταιρείας του πυρηνικού σταθμού της Φουκουσίμα, σύμφωνα με αποκαλύψεις πρώην εργαζομένων στο σταθμό. Μαρτυρίες που, όπως έγραφε η «Monde», «εφόσον αληθεύουν, φαίνεται πως οι εταιρείες που εκμεταλλεύονται τους πυρηνικούς σταθμούς (η TEPCO, αλλά και οι ομόλογές της) πρόκριναν τη βραχυπρόθεσμη αποδοτικότητα εις βάρος της μακροπρόθεσμης ασφάλειας ή, στην καλύτερη περίπτωση, δεν έλαβαν επαρκώς υπόψη τους κινδύνους σε μια χώρα που κινδυνεύει από τη σεισμική δραστηριότητα και τα τσουνάμι. (...). Ο Χιντεκάτσου Γιόσικ, κομμουνιστής βουλευτής και πρώην πυρηνικός μηχανικός, έδειξε σ' ένα βιβλίο του το 2010 πως ο πυρηνικός σταθμός της Φουκουσίμα έχει γνωρίσει τα περισσότερα συμβάντα - καμιά δεκαπενταριά στο διάστημα από το 2005 ως το 2009 - απ' όλους όσοι λειτουργούν στην Ιαπωνία. Ο υπουργός Οικονομίας παραδέχθηκε μάλλον απρόθυμα πως "όταν η κρίση τεθεί υπό έλεγχο, θα πρέπει να εξετάσουμε τη διαχείριση της TEPCO. Ασφαλώς, όμως στο μεταξύ πόσα θύματα θα έχουμε μετρήσει;"».[3]


Αξίζει να σημειωθεί κάτι ακόμα:

Στο έγκλημα, πλην της διαχειρίστριας πολυεθνικής «TEPCO», εμπλέκεται ευθέως μια ακόμα πολυεθνική: Εκείνος που σχεδίασε τον αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού της Φουκουσίμα είναι ένας άλλος πολυεθνικός κολοσσός, η αμερικανική «General Electric».

Λεπτομέρεια: Λίγα εικοσιτετράωρα μετά το «ατύχημα», προτού ο επικεφαλής της «GE» φτάσει στην Ιαπωνία σε ένα ταξίδι που πραγματοποιήθηκε για επικοινωνιακούς λόγους, η εταιρεία ανακοίνωσε τις οικονομικές της επιδόσεις. Η «GE» το 2010 είχε καθαρά κέρδη ύψους 14,2 δισ. δολ., ποσό για το οποίο, όπως έγραψαν οι «New York Times», δεν κατέβαλε ούτε ένα σεντ φόρο. Ακριβώς το ίδιο -μηδέν φόρους δηλαδή- είχε «καταβάλει» η πολυεθνική και το 2009, όταν ανακοίνωσε κέρδη 10,7 δισ. δολάρια.

Για τα κατορθώματά της αυτά η «GE» τιμήθηκε επάξια:

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, ο Τζέφρι Ιμελτ, προωθήθηκε το Γενάρη του 2011 (δυο μήνες πριν από το έγκλημα στη Φουκουσίμα) από τον πρόεδρο Ομπάμα στη θέση του επικεφαλής του Συμβουλίου για την Απασχόληση και την Ανταγωνιστικότητα. Στο πρόσωπό του, όπως είπε ο Ομπάμα, αναγνώρισε τον άνθρωπο που «κατανοεί τι απαιτείται για να κάνει την Αμερική ανταγωνιστική εκ νέου».[4]


1) «Ριζοσπάστης», 19/3/2011
2) «Ρόιτερ» - «Ελευθεροτυπία», 16/3/2011
3) «Le Μonde» - «Tα Νέα», 28/3/2011
4) «Ριζοσπάστης», 31/3/2011

Νίκος Μπογιόπουλος


Εικονογράφηση : Νέμεσις

Τρίτη 12 Μαρτίου 2013

Ένας κόσμος γεμάτος "Σκουριές"


Η διεθνής εμπειρία δικαιώνει τους φόβους των κατοίκων της Βόρειας Ελλάδας για την εξόρυξη χρυσού. Μπροστά στο κέρδος, πολυεθνικές και κυβερνήσεις θυσιάζουν ανθρώπινες ζωές και περιβάλλον, ενώ οι αντιδράσεις των κατοίκων και των οικολογικών οργανώσεων αντιμετωπίζονται ακόμη και με δολοφονίες ακτιβιστών...

Οι Σκουριές Χαλκιδικής, το Πέραμα του Εβρου, το Κιλκίς δεν είναι ελληνικές πρωτοτυπίες. Αντιδράσεις, πορείες, διαμαρτυρίες κατά των εξορύξεων χρυσού σημειώνονται σε ολόκληρο τον πλανήτη. Σε Βόρεια και Νότια Αμερική, στην Αφρική, στην Ασία, αλλά και στην Ευρώπη. Στις πιο φτωχές χώρες, όπου οι πολυεθνικές κάνουν ό,τι θέλουν, η αγριότητα των επιχειρήσεων και η καταστολή των κυβερνήσεων είναι ακόμη μεγαλύτερες. Οργανώσεις κατά των εξορύξεων χρυσού καταγγέλλουν μέχρι και δολοφονίες ακτιβιστών.

Στην Ευρώπη, οι αντιδράσεις εκφράζονται με πιο ήπιο τρόπο και οι αρχές δεν παίρνουν δραστικά μέτρα (εκτός Ελλάδας...). 

Στη Ρουμανία, μάλιστα, οι διαδηλωτές δεν έχουν βρει ποτέ μπροστά τους την αστυνομία. 

Παρά τις διαβεβαιώσεις των εταιρειών ότι οι εξορύξεις γίνονται με ασφαλή τρόπο, ότι λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα και ότι -εν ολίγοις- δεν υπάρχει κίνδυνος, η Ευρώπη έχει ζήσει πρόσφατα δύο καταστροφές, που προκλήθηκαν όταν έσπασαν τα φράγματα, τα οποία συγκρατούσαν τόνους νερού με χημικά απόβλητα των μεταλλευτικών δραστηριοτήτων, στη Φινλανδία και στην Ουγγαρία.

Στην πρώτη περίπτωση, τα λύματα χύθηκαν στη θάλασσα. Στη δεύτερη, ένα ποτάμι από κόκκινη λάσπη κατέκλυσε μεγάλη κατοικημένη έκταση. Οι πληγέντες κάτοικοι είδαν τους άντρες των συνεργείων του κρατικού μηχανισμού να πλησιάζουν με πλαστικές φόρμες και αντιασφυξιογόνες μάσκες, για να τους προσφέρουν βοήθεια. Αυτές τις εικόνες φοβούνται πως θα ζήσουν οι κάτοικοι της Χαλκιδικής, του Κιλκίς και του Περάματος. Αλλά και των Σερρών, όπου σε δύο περιοχές φέρεται το ΙΓΜΕ να ανακάλυψε μεγάλα κοιτάσματα χρυσού: στη Νιγρίτα και στο Αγκιστρο.

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

Οι κάτοικοι της πόλης Ταλβιβάρα είδαν στις 4 Νοεμβρίου 2012 μια διαρροή από το ρήγμα στο τέλμα καταλοίπων της γύψου του μεταλλείου νικελίου-ουρανίου της περιοχής. Οπως κατήγγειλαν, στον πυθμένα του άδειου τέλματος υπήρχε σε πάχος περίπου 7 μ. μια μάζα από μίγμα γύψου και τοξικών μετάλλων. Σύμφωνα με οικολογικές οργανώσεις, γύρω από το ορυχείο τουλάχιστον 250 στρέμματα από βαλτοτόπια και λίμνες έχουν ρυπανθεί από την απόρριψη αποβλήτων που περιέχουν ουράνιο και βαρέα μέταλλα. Στις 15 Νοεμβρίου έγινε διαδήλωση στο Ελσίνκι με αίτημα να κλείσει το μεταλλείο της Ταλβιβάρα, που ρυπαίνει με δηλητήρια τις λίμνες και τα ποτάμια της κεντρικής Φινλανδίας.

ΣΟΥΗΔΙΑ

Στις 17 Νοεμβρίου 2012 Σουηδοί πολίτες διαμαρτυρήθηκαν στη Στοκχόλμη, φωνάζοντας προς την κυβέρνησή τους: «Μην πηγαίνετε με τις ξένες μεγαλοεταιρείες. Μην ακρωτηριάζετε τη Σουηδία». Εξέφραζαν την αντίρρησή τους στην προώθηση μεγάλης κλίμακας μεταλλευτικής δραστηριότητας για την εξόρυξη ασβεστόλιθου στο αρχέγονο δάσος του Ονγιαρε. Περιβαλλοντολόγοι προειδοποιούν πως, αν επιτραπεί η εξόρυξη, η καταστροφή στο περιβάλλον θα είναι άνευ προηγουμένου.

Το συλλαλητήριο στη Χαλκιδική, λίγο πριν τα δακρυγόνα...

ΟΥΓΓΑΡΙΑ

Η ουγγρική κυβέρνηση επέβαλε πρόστιμο 500 εκατ. ευρώ στο εργοστάσιο βωξίτη-αλουμινίου MAL για καταστροφές από τοξική κόκκινη λάσπη τον Οκτώβριο του 2010 και για αποζημίωση των ζημιών που προκλήθηκαν στη φύση. Σύμφωνα με τις αρχές, 1.880.000 τόνοι κόκκινης λάσπης διέρρευσαν όταν έσπασε το φράγμα που συγκρατούσε τη λίμνη των αποβλήτων. Το δυστύχημα προκάλεσε το θάνατο 10 ανθρώπων, αλλά και μία από τις σοβαρότερες περιβαλλοντικές καταστροφές στην ιστορία της χώρας.

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

Στις 16 Ιουνίου του 2010 νεκρά ψάρια ξεβράστηκαν στα νερά του ποταμού Luda Yana Banska, που καταλήγει στον Εβρο! Επειτα από ατύχημα στο συγκρότημα εξόρυξης και εμπλουτισμού χαλκού του εργοστασίου Assarel Medet, χύθηκαν στον ποταμό δηλητηριώδεις χημικές ουσίες. Μετά τις βροχές, το βράδυ της Τρίτης (15 Ιουνίου) τα κανάλια αποστράγγισης του χώρου απόθεσης αποβλήτων δεν λειτούργησαν αποτελεσματικά και διέρρευσαν στο περιβάλλον βαρέα μέταλλα και όξινα ύδατα.

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Στις 24 Νοεμβρίου 2012 πραγματοποιήθηκε στην πόλη Κλουζ κοινή πορεία ντόπιων με το ελληνικό κίνημα κατά των εξορύξεων χρυσού. Στο Κερτέτς, η Eldorado Gold Corporation σχεδιάζει ακόμα ένα επιφανειακό μεταλλείο χρυσού. Εξόρυξη χρυσού σχεδιάζεται και στη Ρόσια Μοντάνα, ένα χωριό 4.000 κατοίκων σε μια καταπράσινη κοιλάδα στα Καρπάθια Ορη, με ιστορία 2.000 ετών. Στο υπέδαφός της κρύβει το μεγαλύτερο κοίτασμα χρυσού της Ευρώπης. Πρόκειται για 240 τόνους χρυσού συνολικά, που μια άλλη καναδική εταιρεία, η Gabriel Resources, σκοπεύει να εκμεταλλευτεί, κατασκευάζοντας στην περιοχή το μεγαλύτερο ανοιχτό ορυχείο εξόρυξης χρυσού της Γηραιάς Ηπείρου. Το έργο δεν έχει ξεκινήσει ακόμα, καθώς η αρχική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που κατέθεσε η εταιρεία απορρίφθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος.

ΚΙΝΑ

Επειτα από συνεχείς κινητοποιήσεις των κατοίκων, οι αξιωματούχοι της πόλης Σιφάνγκ στην επαρχία Σετσουάν ματαίωσαν τα σχέδια για την κατασκευή εργοστασίου επεξεργασίας χαλκού. Οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας, με αποτέλεσμα τουλάχιστον 13 άνθρωποι να μεταφερθούν στα νοσοκομεία της πόλης. Τελικά, όμως, νίκησαν...

ΘΙΒΕΤ

Οι χωρικοί πέτυχαν να σταματήσουν πρόγραμμα εξόρυξης χρυσού από κινεζική εταιρεία στο βουνό Kawagebo, το οποίο είναι τόσο ιερό για τους βουδιστές, που ακόμα και η ορειβασία απαγορεύεται. Οι κάτοικοι δέχτηκαν απειλές και βίαιες επιθέσεις από προσωπικό της εταιρείας, αλλά απάντησαν με την καταστροφή του μηχανολογικού της εξοπλισμού, ενώ ακολούθησαν συλλήψεις και προσπάθειες εξαγοράς των ηγετών τους. Στο τέλος το ιερό βουνό έμεινε άσπιλο.

ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ

Οι κοινότητες των ιθαγενών Mankayan γιορτάζουν μια νίκη στον αγώνα τους ενάντια στις εταιρείες Lepanto και Goldfields. Υστερα από έναν ολόκληρο χρόνο αγώνα και παραμονής των κατοίκων στα οδοφράγματα, οι εταιρείες απέσυραν όλα τα μηχανήματά τους (γεωτρύπανα κ.λπ.) από την περιοχή του Madaymen.

ΤΟΥΡΚΙΑ

Πορεία χωρικών για τα μεταλλεία χρυσού πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο. Διαμαρτύρονται για τις μεταλλευτικές δραστηριότητες στα όρη Kaz (Ιδη). Κάτοικοι των χωριών της περιοχής Karakoy έκαναν πορεία στην περιοχή εξόρυξης, με την υποστήριξη του δημάρχου και του αντιδημάρχου του Τσανάκαλε. Τουρκικές εφημερίδες και ακτιβιστές κατηγόρησαν τις εταιρείες χρυσού για τις φωτιές του περασμένου καλοκαιριού στα Ορη Kaz, απέναντι από τη Λέσβο. Η απειλή από την εξόρυξη χρυσού στην περιοχή έχει γίνει ένα από τα πλέον ακανθώδη περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα της χώρας.

ΑΛΑΣΚΑ

Η Βρετανική Κολομβία είναι η περιοχή του Καναδά που χωρίζει την Αλάσκα από τις υπόλοιπες πολιτείες των ΗΠΑ. Ενα μικρό μεταλλείο, το Tulsequah Chief, ρυπαίνει τον ποταμό Τάκου. Εδώ και χρόνια, γερουσιαστές, βουλευτές και κυβερνήτες της Αλάσκας ζητούν να σταματήσει η ρύπανση του ποταμού, που είναι πλούσιος σε σολομό. Η ρύπανση από αυτό το μικρό μεταλλείο συνεχίζεται από το 1950, οπότε ξεκίνησε η λειτουργία του.

ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

Με συνεχείς διαδηλώσεις, τόσο στο Μπουένος Αϊρες όσο και σε άλλες πόλεις, ακτιβιστές και ντόπιοι προσπαθούν να ματαιώσουν την έναρξη λειτουργίας ενός ανοικτού χρυσωρυχείου στην περιοχή Φαματίνα, στα βορειοδυτικά της χώρας, από την καναδική εταιρεία Osisko. «Ολόκληρη η πόλη είναι αντίθετη στο ρυπογόνο ανοιχτό χρυσωρυχείο», λένε οι διαδηλωτές. Μια άλλη εταιρεία, η Barrick Gold, εκμεταλλεύεται το κοίτασμα χρυσού στο Πάσκουα Λάμα, σε υψόμετρο 5.000, κοντά στους παγετώνες, μεταξύ των περιοχών Σαν Χουάν (Αργεντινή) και Ατακάμα (Χιλή). Το κοίτασμα αυτό θεωρείται από τα μεγαλύτερα στον πλανήτη και θα επενδυθούν 3 δισ. δολάρια για εκμετάλλευση 25 ετών.

ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑ

Στην πόλη San Miguel Ixtahuacan, στα υψίπεδα της χώρας, η λειτουργία του μεταλλείου της εταιρείας Goldcorp, με έδρα το Βανκούβερ, έχει οδηγήσει σε μετανάστευση των κατοίκων, υποβάθμιση του περιβάλλοντος και σκληρή αστυνομική βία. Σύμφωνα με καταγγελίες, οι ηγέτες της τοπικής κοινότητας έχουν απειληθεί, δεχθεί επιθέσεις, συλληφθεί και εξοστρακιστεί. Χρησιμοποιώντας πάνω από 250.000 λίτρα νερό την ώρα, οι εξορυκτικές δραστηριότητες έχουν προκαλέσει δραματική μείωση των πηγών καθαρού νερού. Ο επικεφαλής της τοπικής κοινότητας εξήγησε την αντίθεσή τους: «Είναι ένα έργο θανάτου. Δεν είμαστε διατεθειμένοι να πουλήσουμε το μέλλον των παιδιών μας προς όφελος λίγων ξένων».

ΕΚΟΥΑΔΟΡ

Περίπου 25 καναδικές εταιρείες διεξάγουν μεταλλευτικές έρευνες στο Εκουαδόρ, παρά τις διαμαρτυρίες του πληθυσμού. Τον Απρίλιο του 2008, η Εθνοσυνέλευση αυστηροποίησε τους νόμους για τα μεταλλεία, με κριτήριο την προστασία των υδάτων και των εθνικών δρυμών, διασφαλίζοντας ότι θα λαμβάνεται υπ' όψιν και η γνώμη των πολιτών.

ΜΕΞΙΚΟ

Τον Ιούνιο του 2010, ο δήμαρχος της πόλης San Jose del Progreso στο νότιο Μεξικό, Οσκαρ Βενάνσιο Ριβέρα, και ακόμη ένας αξιωματούχος έχασαν τη ζωή τους σε ενέδρα, την οποία φέρεται να έστησαν κάτοικοι οι οποίοι αντιδρούν στην εξόρυξη χρυσού και ασημιού στην περιοχή, ενώ συχνά είναι και τα βίαια επεισόδια με την αστυνομία. Σε μια άλλη περιοχή της χώρας, το μεταλλείο του Cerro de San Pedro, αποτελεί το επίκεντρο μιας από τις πιο σημαντικές δικαστικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαμάχες στη χώρα. Θεωρητικά, η περιοχή είναι προστατευόμενη λόγω της ιστορικής και οικολογικής της αξίας, όμως σήμερα το μισό Cerro de San Pedro έχει καταστραφεί από τα φουρνέλα και το κυάνιο. Οι ισχυροί δεσμοί της εταιρείας με την πολιτική εξουσία και τα ΜΜΕ καταπνίγουν τις δυναμικές αντιδράσεις, με αποκορύφωμα τη δολοφονία του τότε δημάρχου της πόλης, το 1996.

ΚΟΛΟΜΒΙΑ

Οι διαδηλώσεις είναι συχνές στην Κολομβία, όπου πολίτες και περιβαλλοντικές οργανώσεις απαιτούν από την κυβέρνηση να μη δώσει στην καναδική εταιρεία Greystar Resources άδεια να ξεκινήσει ερευνητικές εργασίες για το μεταλλείο χρυσού Angostura στην περιοχή που ονομάζεται «paramo Santurban». Τα «paramos» είναι μοναδικά «νεοτροπικά», νεφοσκεπή οικοσυστήματα, με πηγές καθαρού νερού, υψηλή βιοποικιλότητα και μεγάλο αριθμό ενδημικών ειδών, που απαντούν μόνο στις Ανδεις σε υψόμετρα 3.000-5.000. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τα πολύτιμα παράμος...

ΠΑΝΑΜΑΣ

Ο νέος μεταλλευτικός νόμος, που ψηφίστηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2011, δεν άντεξε ούτε ένα μήνα. Υστερα από εβδομάδες βίαιων διαδηλώσεων περιβαλλοντικών οργανώσεων και ιθαγενών, στις 4 Μαρτίου 2011 ο πρόεδρος της χώρας υποχρεώθηκε να δηλώσει ότι θα αποσύρει το νόμο, ο οποίος θα επέτρεπε σε ξένες κυβερνήσεις να αποκτήσουν ιδιοκτησία σε μεταλλεία του Παναμά. Η πέτρα του σκανδάλου είναι το βουνό Cerro Colorado, στην περιοχή των ιθαγενών Ngobe, το οποίο έχει πλούσια κοιτάσματα χαλκού. Αποσύρθηκε επίσης και ένας άλλος νόμος, ο οποίος καταργούσε την υποχρέωση υποβολής περιβαλλοντικής μελέτης από τις πολυεθνικές μεταλλευτικές εταιρείες, περιόριζε το δικαίωμα στην απεργία και έδινε ασυλία στους αστυνομικούς για τη σκληρή καταστολή κατά διαδηλωτών.

ΠΕΡΟΥ

Η λίμνη Yanacocha (Μαύρη Λίμνη), στην κορυφή των Περουβιανών Ανδεων, δεν υπάρχει πια. Στη θέση της χάσκει ένα τεράστιο επιφανειακό μεταλλείο, που ανήκει στην αμερικανική πολυεθνική Newmont Mining. Το μεταλλείο χρυσού είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στον πλανήτη και το μεγαλύτερο στη Λατινική Αμερική. Η συνολική έκταση των εγκαταστάσεων (ορυγμάτων, εργοστασίων, χώρων απόθεσης) είναι 1.400.000 στρέμματα! Αντιμέτωπες με τις συνέπειες της ρύπανσης από όξινη απορροή, υδράργυρο και άλλα χημικά, οι οικογένειες της περιοχής Καχαμάρκα δίνουν απελπισμένο αγώνα να υπερασπιστούν τα νερά τους και τον τρόπο ζωής τους. Τον Ιούνιο του 2000, 150 κιλά υδραργύρου διέρρευσαν από ένα φορτηγό της εταιρείας, με αποτέλεσμα πάνω από 1.000 άνθρωποι να υποστούν τοξική δηλητηρίαση.

Σάββατο 29 Δεκεμβρίου 2012

Η Μεγάλη σφαγή ξεκινά

Το ταξίδι τους για το ετήσιο ψάρεμά τους στο Νότιο Ωκεανό ξεκίνησαν τα ιαπωνικά φαλαινοθηρικά πλοία. Έντονες ανησυχίες εκφράζονται για αντιπαράθεση στα ανοιχτά με ακτιβιστές κατά της φαλαινοθηρίας.
 




Όπως μετέδωσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο Kyodo, επικαλούμενο την Υπηρεσία Αλιείας, τρία πλοία απέπλευσαν από το λιμάνι Σιμονοσέκι. Η Greenpeace, από την πλευρά της, ανέφερε ότι το μητρικό σκάφος του στόλου απέπλευσε από άλλο λιμάνι. Η υπηρεσία ανέφερε ακόμα ότι ο στόλος σχεδιάζει να αλιεύσει γύρω στις 1.000 φάλαινες.
 

 
Η Ιαπωνία αλιεύει φάλαινες εκμεταλλευόμενη μία «τρύπα» στο ισχύον διεθνές μορατόριουμ, που επιτρέπει τη φαλαινοθηρία μόνο για «ερευνητικούς σκοπούς». Ωστόσο το κρέας των γιγάντιων θηλαστικών στη συνέχεια πωλείται στην αγορά και τα εστιατόρια της Ιαπωνίας.
 

Αξιωματικοί της ακτοφυλακής βρίσκονται στα φαλαινοθηρικά προκειμένου να αντιμετωπίσουν ακτιβιστές που ενδέχεται να προσπαθήσουν να τα παρενοχλήσουν.

Πριν από μερικές ημέρες, αμερικανικό δικαστήριο απαγόρευσε στα πλοία της οργάνωσης Sea Shepherd (Ποιμένας των Θαλασσών) να πλησιάσουν σε απόσταση μικρότερη των 460 μέτρων από τα φαλαινοθηρικά ή να τα θέσουν σε κίνδυνο πραγματοποιώντας ελιγμούς. Τον Αύγουστο, η Ιντερπόλ εξέδωσε ένταλμα σύλληψης για τον ακτιβιστή και ιδρυτή της οργάνωσης Πολ Ουάτσον, μετά την παραβίαση των όρων της αποφυλάκισής του στη Γερμανία, τον περασμένο Ιούλιο.
 

Τα ιαπωνικά φαλαινοθηρικά αναγκάστηκαν πέρυσι να επιστρέψουν νωρίτερα από το ετήσιο ψάρεμά τους, λόγω οχλήσεων από τη Sea Shepherd, καθώς η διαμάχη με τους ακτιβιστές έχει κλιμακωθεί τα τελευταία χρόνια. Ο Ουάτσον, που είχε εξαφανιστεί από τον Ιούλιο, επιβεβαίωσε τον Δεκέμβριο ότι βρίσκεται σε πλοίο της Sea Shepherd, δηλώνοντας έτοιμος να αντιμετωπίσει τους φαλαινοθήρες της Ιαπωνίας.

Η ένατη εκστρατεία της οργάνωσης, με την ονομασία «Επιχείρηση Μηδενική Ανοχή», είναι η μεγαλύτερη που έχει οργανωθεί ποτέ εναντίον της φαλαινοθηρίας: σε αυτή μετέχουν τέσσερα πλοία, ένα ελικόπτερο και εκατό μέλη πληρώματος.

Εικονογράφηση : Nemesis

Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2012

Λονδίνο 1952...η δολοφονική ομίχλη





Μια φορά κι έναν καιρό ο καπνός από τα τζάκια σκότωσε 4.000 Λονδρέζους


Η οικονομική κρίση εκτός από τις προφανείς συνέπειες έχει και περιβαλλοντικές. Από τη στιγμή που όλο και περισσότεροι πολίτες ανάβουν το τζάκι τους - όχι πλέον για... συντροφιά αλλά προκειμένου να ζεσταθούν, με αποτέλεσμα να καίνε ξύλα συνεχώς - ένα νέφος καλύπτει συνήθως από τις απογευματινές ώρες διάφορες γειτονιές της Αθήνας.

Το φαινόμενο αυτό, βέβαια, δεν είναι πρωτοφανές. Κάτι ανάλογο αλλά συνάμα ουσιαστικά διαφορετικό είχε συμβεί το 1952 στο Λονδίνο, όπου είχαν χάσει τη ζωή τους 4.000 άνθρωποι. Η ειδοποιός διαφορά ήταν το γεγονός ότι εκείνη την εποχή οι Λονδρέζοι έκαιγαν - ως επί το πλείστον - κάρβουνο στα τζάκια τους.

Τον Δεκέμβριο του 1952, λοιπόν, ο καπνός από τα τζάκια κάλυψε για πέντε ολόκληρες ημέρες το Λονδίνο, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους πάνω από 4.000 πολίτες. Σε εκείνες τις πέντε ημέρες, κατά τις οποίες η ορατότητα ήταν αδύνατη ακόμα και για τους πεζούς που κρατούσαν φανάρια, χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν και αμέτρητοι άλλοι υπέφεραν από αναπνευστικά προβλήματα. Η πρωτεύουσα της Μεγάλης Βρετανίας είχε πνιγεί και άλλες φορές στην αιθαλομίχλη, αλλά τα όσα εκτυλίχθηκαν στις 5 Δεκεμβρίου εκείνης της χρονιάς ήταν μάλλον άνευ προηγουμένου.

Λόγω του κρύου και των έντονων χιονοπτώσεων, οι Λονδρέζοι έκαιγαν περισσότερο μεγάλες ποσότητες κάρβουνου και λιγότερο ξύλου στα τζάκια τους, με αποτέλεσμα τεράστιες ποσότητες καπνού να εκλύονται στην ατμόσφαιρα. Υπό κανονικές συνθήκες, με καύσιμη ύλη τα ξύλα, αυτό δεν θα μπορούσε να δημιουργήσει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα, καθώς ο καπνός θα διασκορπιζόταν στην ατμόσφαιρα.

Ωστόσο, για κακή τους τύχη εκείνες τις ημέρες σχηματίστηκε ένας αντικυκλώνας, με συνέπεια να δημιουργηθεί μία θανάσιμη παγίδα. Ο αντικυκλώνας έσπρωχνε τον αέρα προς τα κάτω θερμαίνοντάς τον. Όταν ο αέρας στο έδαφος είναι θερμότερος από εκείνον που βρίσκεται ψηλότερα, δημιουργείται η λεγόμενη αναστροφή, με αποτέλεσμα να παγιδεύεται ο ζεστός καπνός που έβγαινε από τις καμινάδες.

Εκτός από τον καπνό στα σπίτια, το φαινόμενο της αναστροφής είχε ως συνέπεια να παγιδευτούν διάφορα μικροσωματίδια και άλλοι ρύποι από βιομηχανίες που οι άνεμοι είχαν μεταφέρει στην περιοχή.

Σε συνδυασμό με άλλες μετεωρολογικές παραμέτρους, όπως η ηλιοφάνεια και οι υγροί άνεμοι, δημιουργήθηκε ένα στρώμα αιθαλομίχλης ύψους 100-200 μέτρων, ενώ απελευθερώθηκαν τόνοι σωματιδίων διοξειδίου του άνθρακα, υδροχλωρικού οξέος και φθοριούχων συστατικών. Μάλιστα, εκτιμάται ότι 370 τόνοι διοξειδίου του θείου μετατράπηκαν σε 800 τόνους θειικού οξέος. Για την ακρίβεια, το κάρβουνο περιέχει θείο, που, όταν καίγεται, παράγει οξείδια του θείου, τα οποία σε συγκεκριμένες συνθήκες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα λόγω σχηματισμού θειικού οξέος.

Το γεγονός ότι εξαιτίας του φαινομένου βρήκαν τον θάνατο 4.000 άτομα οδήγησε τη βρετανική κυβέρνηση στην απαγόρευση λειτουργίας τζακιών μέσα στην πόλη. Θεσπίστηκαν μία σειρά από νόμοι με κυριότερο τη «Νομοθετική Πράξη περί Καθαρού Αέρα». Η σχετική νομοθεσία απαγόρευε στους κατοίκους αστικών περιοχών να καίνε κάρβουνο στα τζάκια των σπιτιών τους.


Επιμέλεια: Μάριος Μπουμπής
 

Τρίτη 18 Δεκεμβρίου 2012

Επιβαρυμένη η ατμόσφαιρα από το νέφος των τζακιών

Ανησυχία προκαλεί η επιβαρυμένη ατμόσφαιρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη εξαιτίας της θεαματικής αύξησης της λειτουργίας τζακιών. Από τις απογευματινές ώρες, περιοχές ολόκληρες καλύπτονται με κάπνα από σωματίδια διαφόρων διαμετρημάτων (PM 1, P 2,5 κ.λπ.) που είναι εισπνεύσιμα αλλά και μεγαλύτερα αφού οι καύσεις στα τζάκια είναι χαμηλής ενεργειακής απόδοσης.

 
Η εμφάνιση του νέφους απασχολεί σοβαρά τους επιστήμονες και ήδη τις επόμενες ημέρες αναμένεται να αρχίσει μια μεγάλη έρευνα με τη συνεργασία διαφόρων επιστημονικών φορέων όπως το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ο Δημόκριτος, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο.
 
Στόχος, όπως εξηγεί στα «Νέα» ο διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Αστεροσκοπείου, Βαγγέλης Γερασόπουλος, είναι να διαπιστωθούν εκτός από τα επίπεδα των συγκεντρώσεών του και την κατανομή του στον αττικό ουρανό, τη χημική του σύσταση ώστε να γνωρίζουν για τι ακριβώς πρόκειται.
 
Κανείς ειδικός, σύμφωνα με τα «Νέα», δεν μπορεί να προδικάσει αν και πόσο βλαβερό είναι το νέου τύπου νέφους που εδραιώθηκε ειδικά στην Αττική τους δύο τελευταίους χειμώνες.
 
Μπορεί, όπως εξηγεί ο Γιάννης Ζιώμας καθηγητής στη Σχολή Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ, τα στοιχεία μετρήσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος να μη δείχνουν τις συγκεντρώσεις σωματιδίων σε υπερβολικά μεγάλες τιμές, αλλά αποτελεί ανησυχητικό παράγοντα το γεγονός ότι η κάπνα διαχέεται σε μεγάλο βαθμό και σε ύψος 100 μέτρων από το έδαφος.
 
Οι ενώσεις άνθρακα που απελευθερώνονται από τις καύσεις στα τζάκια και στις ξυλόσομπες εγκλωβίζονται μέχρι και τις πρώτες πρωινές ώρες σε υψόμετρο 500 - 1000 εξαιτίας του φαινομένου της θερμοκρασιακής αναστροφής στην ατμόσφαιρα.
 
 
Ενημέρωση για το Ημερήσιο Δελτίο Τιμών Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης εδώ